Het basisprincipe
Bouwkundige elementen zoals Composites, Complex Profiles, balken, kolommen, vliesgevels, trappen en relingen kunnen worden samengesteld uit verschillende componenten of materialen. Deze subonderdelen zelf zijn nog geen bouwkundig element, het geheel wel.
Dit wordt zichtbaar in het IFC model: Zo kan isolatie zowel onderdeel zijn van een spouwmuur (bestaande uit een binnenblad, isolatie, lucht en baksteen) als van een dak (dakbeschot, isolatie, dakbedekking).
Zo wordt het geheel als IfcWall, IfcRoof, ifcBeam enzovoort geëxporteerd met de daarin ingesloten componenten als IfcBuildingElementPart. De bouwkundige elementen fungeren als container voor de componenten en materialen. Dit zorgt ervoor dat de onderdelen onder het bovenliggende element in de IFC Model Tree verschijnen. Voor een spouwmuur is de leeswijze dan: Dit is een wand bestaande uit… .
Translator instellingen voor de export van componenten
Om de subonderdelen van een bouwkundig element mee te exporteren moet aan een aantal voorwaarden worden voldaan:
Open in Archicad hiervoor naast dit artikel een leeg project en ga naar het menu File > Interoperability > IFC > IFC Translators… .
Kies aan de linkerzijde van het dialoogvenster een van de Translators for Export en loop onderstaande presets na om kennis te maken met de instellingen.
Geometry Conversion:
Hierarchical Archicad Elements: Voor vliesgevels, trappen en relingen kan ervoor gekozen worden de sub-componenten mee te exporteren (Keep hierarchy) of één enkel element ervan te maken (Convert to single element).
IFC Schema related export options (alleen beschikbaar voor IFC 2x3): Hier kan ervoor gekozen worden om samengestelde elementen zoals composites en complex profiles op te splitsen in componenten of niet, óf dit alleen te doen als dat noodzakelijk is. Bij het laatste zullen elementen die slechts uit één materiaal bestaan niet opgesplitst worden.
Split complex Building Elements into parts (beschikbaar voor IFC 2x3 en IFC 4): Het effect van deze instelling is vergelijkbaar met de vorige, alleen kan hierin nog een keuze gemaakt worden welke entteiten wel of niet opgesplitst worden.
Data Conversion:
Building Material Properties and Classifications: Dit is een optie maar in de meeste gevallen wel wenselijk. De aan materialen toegekende eigenschappen en classificaties zullen hiermee megenomen worden naar het IFC model.
Component parameters: Hiermee kan gekozen worden om de eigenschappen en / of de hoeveelheden van componenten aan een IFC model mee te geven.
Classificaties van componenten
Componenten van Complex Profiles, Composites, balken en kolommen worden geclassificeerd door de classificatie van het daarin gebruikte Building Material. Componenten van hierarchische elementen (vliesgevels, trappen en relingen) kunnen via het instellingenvenster apart geclassificeerd worden. Met de standaardinstellingen zijn veel onderdelen van hierarchische elementen als IfcMember in een IFC model terug te vinden.
Materialen worden als er geen afzonderlijke classificatie ingesteld staat als IfcBuildingElementPart geëxporteerd. Het is echter ook mogelijk voor een materiaal een andere classificatie te kiezen, bijvoorbeeld ‘Afwerking’ voor een stuclaag. Deze wordt in het IFC model dan een IfcCovering (mits in de Type Mapping geen andere koppeling ingesteld staat).
Lees hiervoor ook het artikel Werkwijzen - IFC Type Mapping op component niveau.
Soms wordt erom gevraagd dat componenten dezelfde classificatie als het bovenliggende element verkrijgen, bijvoorbeeld dat de isolatie van een wand als IfcWall geëxporteerd wordt. Deze keuze kan in de Building Material Settings ingesteld worden om deze entiteit in de Model Tree van het IFC model als IfcWall naar voren te laten komen. Houd dan rekening ermee dat sommige materialen met dezelfde eigenschappen meerdere keren in een project aangemaakt moeten worden. Bij een isolatie zou dat bijvoorbeeld een isolatie voor daken, een andere isolatie voor vloeren en nog een andere isolatie voor wanden zijn.
Let op!
Als er een andere classificatie voor een materiaal gekozen wordt zullen er andere properties (eigenschappen) aan de componenten toegewezen worden. Controleer of het resultaat aan de gestelde eisen voldoet en pas waar nodig de beschikbaarheid van de nodige properties aan in de Property Manager. Lees meer over het beheren van classificaties en properties in het artikel Gebruik maken van Archicad Properties.
Daarnaast kan er ook een andere Property Mapping voor de desbetreffende entiteit ingesteld worden (zie onder).
Properties van componenten
De beschikbaarheid van eigenschappen voor componenten hangt af van de gekozen instellingen in de Property Manager. Niet alle properties zijn voor materialen beschikbaar en andere zijn alléén hiervoor beschikbaar.
Indien bijvoorbeeld een property voor het materiaal ‘Isolatie’ beschikbaar is maar niet voor een ‘Wand’, dan zal deze niet mee geëxporteerd worden als het isolatimateriaal als ‘Wand’ geclassificeerd is. Pas dan waar nodig de instellingen van de property aan.
Houd rekening met deze samenhang als je voor materialen een andere classificatie kiest.
Property Mappings voor componenten
Indien specifieke eigenschappen aan componenten toegewezen moeten worden kan dat via een mapping in de preset ‘Property Mapping’ in de Translator Settings. Moet de property later uit een IfcBuildingElementPart uit te lezen zijn is de entiteit IfcBuildingElementPart verder onderaan in de Model Tree van de Property Mapping te vinden en niet onder IfcBuildingElement waar de bouwkundige elementen staan.
In sommige gevallen, als er bijvoorbeeld een isolatiemateriaal als wand geclassificeerd is, moet een mapping voor een entiteit (IfcWall) aangemaakt worden die voor veel elementen (wanden) niet van toepasing is en dus onwenselijk is voor het bovenliggende bouwkundige element als geheel.
In dit geval kan een mapping alleen voor componenten aangemaakt worden. Dit werkt zoals in het artikel Translators - een mapping-tabel bewerken beschreven. Het enige verschil is dat na het aanmaken van de mapping bij de ‘Mapping Rule’ gekozen moet worden voor ‘For Element Components only’.
Verschillen IFC 2x3 en IFC 4
Met exporteren van componenten gaat het exporteren van materiaaleigenschappen gepaard. In IFC 2x3 zijn deze eigenschappen te vinden in de property set ‘Material Properties’. Hierin staan de properties vermeld met de materiaalbenaming en de naam van de property.
Na de export naar IFC 4 worden de materiaaleigenschappen weergegeven in de property set ‘Material’. Hierin worden de properties alleen met hun naam weergegeven zonder toevoeging van de materiaalbenaming.