Een externe AI-assistent, zoals Claude of Cursor, kan via een MCP-server rechtstreeks opdrachten uitvoeren in een geopend Archicad-project. Zonder extra add-ons zijn de mogelijkheden vergelijkbaar met die van de ingebouwde AI Assistant. Met de Tapir-add-on komen er extra functies bij, zoals het aanmaken van elementen; dit komt aan bod in het hoofdstuk Tapir en Python.
Hoe het werkt
De koppeling bestaat uit een reeks onderdelen die elk een eigen rol hebben. De vergelijking met een restaurant maakt de samenhang duidelijk.
Onderdeel | Rol | Vergelijking |
Claude (of een andere AI) | Ontvangt de opdracht in gewone taal (de prompt) | De gast aan tafel, met een bestelling |
MCP-server | Vertaalt de opdracht naar de beschikbare tools | Het bestelsysteem |
Python | Verzorgt de communicatie met Archicad | De ober |
JSON API | De ingebouwde opdrachten van Archicad | Een beknopt receptenboek |
Tapir (optioneel) | Een add-on met aanvullende opdrachten | Een extra receptenboek |
Archicad | Voert de opdrachten uit | De chef-kok |
De koppeling instellen
De koppeling wordt eenmalig per AI-toepassing ingesteld via Options > Desktop AI Tool Connection in Archicad 30. De stappen voor Claude Desktop, Cursor, ChatGPT Desktop en VS Code staan in het artikel Koppeling tussen Archicad en een AI-toepassing instellen.
Mogelijkheden via de JSON API
De officiële JSON API kent geen limiet op het aantal tools, maar biedt slechts beperkt meer mogelijkheden dan de AI Assistant. Ze omvat onder meer elementen opvragen en selecteren, eigenschappen en classificaties lezen en wijzigen, attributen beheren, navigatoritems en layouts beheren, en geometrische gegevens opvragen.
Voordelen ten opzichte van de AI Assistant
Feedback en beredenering: de assistent inventariseert eerst het model en legt keuzes voor voordat hij iets wijzigt. Bij het verplaatsen van de referentielijn van buitenwanden stelt hij bijvoorbeeld voor om de wanden op hun plaats te laten staan, of om de wijziging eerst op één wand te testen.
Externe bronnen: de assistent kan documenten en webbronnen raadplegen bij het uitvoeren van een opdracht.
Tapir en Python
Tapir is een open-source add-on die de JSON API uitbreidt met extra opdrachten. Tapir is niet verplicht voor een MCP-koppeling, maar maakt toepassingen mogelijk die met de JSON API of de AI Assistant niet kunnen. Hiervoor zijn de Tapir-add-on en een MCP-server die Tapir ondersteunt nodig, zoals de Archicad Tapir MCP Server.
Extra opdrachten
elementen aanmaken en wijzigen, zoals wanden, balken, kolommen, vloeren, daken, objecten, teksten en openingen;
elementen verwijderen;
lagen, arceringen en profielen aanmaken;
details, tekeningen en doorsneden aanmaken;
ontwerpopties en hun combinaties beheren;
projectinformatie lezen en invullen.
Toepassingen en voorbeeldprompts
Toepassing | Voorbeeldprompt |
Maatvoeringslijnen plaatsen | "Plaats maatvoeringslijnen rondom de plattegrond; maatvoer de gevels en de verschillende ruimtes." |
Layouts aanmaken en views plaatsen | "Zet alle verdiepingen uit de view map [map] elk op een aparte layout in het layoutboek [naam], met de masterlayout [naam]. Gebruik Fit Frame to drawing en centreer de tekeningen." |
Plattegronden overtrekken | "Trek de plattegrond van het appartement in de bijgevoegde pdf zo nauwkeurig mogelijk over met realistische afmetingen. Gebruik voor de gevel een buitenwand van 450 mm en voor de binnenwanden kalkzandsteen 100 mm. Plaats de tekening op het gelijkvloers." |
Wanden plaatsen rondom zones | "Plaats wanden tussen alle zones op de laag [naam]. Gebruik binnenwanden van 100 mm waar zones aan elkaar grenzen en een buitenwand van 400 mm aan de overige zijden." |
Van zone naar plattegrond | "Maak in de zone van 7,2 m breed op het gelijkvloers een woningplattegrond met wanden en deuren, volgens de geldende regelgeving en met binnenwanden van 100 mm. Voorzie een inkomhal, meterkast, twee slaapkamers, een woonkamer met keuken en eettafel, een badkamer en een berging." |
Python-scripts laten schrijven
Een externe AI-assistent kan ook Python-scripts schrijven die via Tapir in Archicad worden uitgevoerd. Programmeerkennis is daarvoor niet nodig: de gebruiker beschrijft in gewone taal wat het script moet doen, en het script kan daarna zo vaak als nodig opnieuw worden uitgevoerd.
De verbinding: laat de assistent Python en Archicad met elkaar verbinden.
Open bestanden vinden: laat een script opstellen dat nagaat welke Archicad-projecten geopend zijn.
Scripts die werk uitvoeren: laat scripts opstellen die handelingen in Archicad uitvoeren.
Voorbeelden van zulke scripts zijn het automatisch publiceren en bijwerken van modules, het binnen enkele seconden toekennen van kozijnmerken op basis van afmeting en laag, en het automatisch migreren van een project naar de Global Library. Laat een script eerst in testmodus (dry run) draaien, zodat zichtbaar is welke elementen gewijzigd zouden worden.
Aandachtspunten
Controle: controleer het resultaat altijd; de ontwerper blijft verantwoordelijk.
Wijzigingen in het model: een assistent of script die elementen wijzigt of aanmaakt, past het echte project aan. Bewaar vooraf een back-up of werk in een Teamwork-project.
Tapir: Tapir en de bijbehorende MCP-server worden niet door Graphisoft ontwikkeld. Test ze eerst op een kopie van een project.
Tokengebruik: opdrachten aan een externe AI verbruiken tokens. Het beschikbare volume hangt af van het abonnementstype bij de aanbieder; omvangrijke opdrachten kunnen het tegoed snel verbruiken.
Privacy: lees na hoe de aanbieder van de AI-toepassing met gegevens omgaat.


