Je model staat op coördinaten. Dit artikel gaat over de laatste stap: zorgen dat het ook zo bij de ontvanger aankomt.
Eenheden: waar stel je wat in?
Je Working Units bepalen in welke eenheid je project werkt: hoe maten worden getoond en hoe nauwkeurig je invoert. Dat is een keuze die je aan het begin maakt, meestal via je sjabloon, en die iedereen in het project deelt.
Komt er iets binnen of gaat er iets uit in een andere eenheid, dan is de reflex om die instelling even om te zetten. Dat werkt, maar het raakt je hele project en niet alleen die ene uitwisseling. En in de praktijk blijft zo'n tijdelijke wijziging vaak staan.
De translators zijn daarvoor de aangewezen plek: die stel je per uitwisseling in, los van je projectinstellingen. Hoort je project werkelijk in een andere eenheid thuis, pas je Working Units dan gerust aan, maar doe dat bewust en niet als tussenoplossing voor één import.
Instelling | Waar | Wat |
Working Units | Options > Project Preferences > Working Units | De eenheid waarin je project werkt. Deze kan blijven zoals ze is. |
Import Translator | File > Interoperability > DXF-DWG Translation Setup | Zet de Drawing Unit op de eenheid van het bestand dat binnenkomt. |
Export Translator | Zelfde menu voor DWG, of IFC > Unit Conversion | Zet de eenheid waarin de ontvanger het bestand verwacht. |
Dupliceer je translators, dan blijven de originele instellingen intact en kan je per partij of per bestandstype een eigen set aanhouden.
Laat het Survey Point het werk doen bij export
Dit is de instelling waar alles om draait. Zonder deze instelling vertrekt je model met het verkeerde nulpunt het BIM-proces in, en dan was al het voorgaande werk voor niets.
IFC
File > Interoperability > IFC > IFC Translators > Export Translator > Geometry Conversion
Zet Define IFC model position by op Survey Point and Project Origin.
DWG / DXF
File > Interoperability > DXF-DWG > DXF-DWG Translation Setup > Save Options
Zet Match File's Origin op with Survey Point. Maak een kopie van de translator als je de originele nog nodig hebt.
Georefereren bij export
Met de instelling hierboven staat je model op de juiste plek, maar de ontvanger weet nog niet in welk stelsel die plek is uitgedrukt. Daarvoor georefereer je je export.
Je vult twee dingen in, onder Georeferencing Parameters for IFC in Location Settings:
de EPSG-code van je stelsel: 28992 voor RD, 31370 voor Lambert 72, 3812 voor Lambert 2008
de waarde van je Survey Point
Daarmee reist de locatie mee met het bestand in plaats van in een begeleidende mail. Een ontvanger die jouw IFC opent, weet dan zonder navraag waar het model hoort te staan.
Zet het Survey Point vast
Staat je Survey Point goed, zet het dan vast. Zo kan het niet per ongeluk verplaatst worden en blijven je coördinaten kloppen.
Het commando Lock/Unlock Survey Point staat standaard niet in de werkomgeving. Je voegt het één keer toe:
Ga naar Options > Work Environment > Toolbars en kies bij Create or Edit Toolbar de toolbar Standaard.
Kies bij Customize Toolbar voor All commands by theme (1) en typ Survey in het zoekveld (2). Het commando Lock/Unlock Survey Point verschijnt (3).
Klik op het icoon naast Setting Survey Point (4). Dat opent het submenu.
Sleep Lock/Unlock Survey Point naar de gewenste plaats in het submenu.
Bewaar je werkomgeving, zodat de aanpassing blijft staan.
Stap 2 en 3: het commando opzoeken en het submenu openen.
Stap 4: het commando in het submenu slepen.
Zo ziet het Survey Point-menu in de toolbar er daarna uit.
Zo controleer je of het klopt
1. Laad een DWG in ter controle
File > Interoperability > Merge, met Align merged file's origin and rotate to Survey Point aangevinkt.
Komt de tekening meteen op de juiste plek terecht, dan klopt je instelling. Hoe je een DWG inlaadt, lees je in Coördinaten - Je model positioneren met een DWG of DXF.
2. Zet het controleobject op een herkenbaar punt
Een gebouwhoek, een perceelgrens, een as. Vergelijk de uitgelezen coördinaten met wat je ontving.
Met dat controleobject kijk je niet alleen je gebouw na, maar ook je perceelsgrenzen en alles wat je uit de omgeving inlaadt.
3. Kijk de positie na op een kaart
Je hoeft je tekening niet te uploaden. Lees de coördinaat van een herkenbaar punt af en tik die in bij een kaartviewer:
Nederland: de PDOK Viewer laat je zoeken op RD-coördinaten (EPSG:28992) en bevat een meetgereedschap in diezelfde projectie.
Vlaanderen: op Geopunt klik je op de kaart en lees je de Lambert 72-coördinaten af, of je zoekt op adres.
Springt de kaart naar je gebouw, dan klopt de positie.
Wil je ook de draaiing verifiëren, dan moet je je tekening echt op een luchtfoto leggen. Dat kan in QGIS (gratis): stel het CRS in op 28992 of 31370 en hang er een WMS-achtergrond onder, PDOK voor Nederland of de GRB-webdienst van Digitaal Vlaanderen voor Vlaanderen. Met één coördinaat controleer je alleen de positie, niet de hoek.
4. Test de uitwisseling met de andere partijen
Stem bij de start van een project het nulpunt af met de andere disciplines en test het met een eenvoudige uitwisseling. Plaats een herkenbare geometrie, bijvoorbeeld het object Referentie Nulpunt uit de bibliotheek, en stuur die naar de andere partijen. Laat iedereen het bestand terugsturen met de juiste import- en exportinstellingen voor hun software. Valt alles op dezelfde plek, dan is het nulpunt voor dat project gecoördineerd.
Veelgemaakte fouten
Valkuil | Gevolg |
Millimeter en meter door elkaar | Een factor duizend naast de kwestie. Stel per uitwisseling de juiste eenheid in de translator in. |
Vergeten negatief te maken | Het Survey Point klopt, maar je nulpunt niet. De export vertrekt verkeerd. |
Ver van het nulpunt blijven modelleren | Traag, onnauwkeurig en lastig uit te wisselen. Verplaats het model eerst. |
Project North te laat instellen | Alles draait mee en je moet opnieuw uitlijnen. Hou de volgorde aan. |
Survey Point niet vastzetten | Eén muisklik te veel en je positie is weg. Zet het vast zodra het klopt. |
Lambert 72 en Lambert 2008 verwisselen | Je model komt op een heel andere plek terecht. Vraag altijd expliciet naar het stelsel. |
Wat je onthoudt
RD en Lambert verschillen in projectie en in getallen, niet in werkwijze.
Modelleer bij het nulpunt, positioneer met het Survey Point.
Controleer je eenheid voor je iets invoert, en regel verschillen in de translators.
Negatieve waarden verschuiven het stelsel, niet je gebouw.
De export-translator bepaalt of al je werk ook aankomt.